Chất lượng không khí và mức độ ảnh hưởng đến sức khoẻ con người được đánh giá bằng chỉ số chất lượng không khí Việt Nam (viết tắt là AQI) . Năm 2025 theo bảng xếp hạng toàn cầu về ô nhiễm không khí Việt Nam đứng thứ 18/143 quốc gia được ghi nhận.
Chỉ số AQI được tính theo thang điểm (06 khoảng giá trị AQI) tương ứng với biểu tượng và màu sắc để cảnh báo chất lượng không khí và mức độ ảnh hưởng tới sức khoẻ con người được thể hiện như sau:
|
|
|
|
|
|
Bảng chỉ số chất lượng không khí (AQI) và tác động sức khoẻ.
Theo Tạp chí Môi trường Việt Nam, tình trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam có xu hướng gia tăng rõ rệt, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu vực phát triển công nghiệp. Ô nhiễm bụi – đặc biệt là bụi mịn PM2.5 – được ghi nhận là thành phần ô nhiễm chính, với nồng độ trung bình năm tại nhiều khu vực thường xuyên vượt giới hạn cho phép theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia 05:2023/BTNMT.
Trong môi trường Bệnh viện Hùng Vương, chất lượng không khí luôn được chú trọng do các yêu cầu khắt khe về kiểm soát nhiễm khuẩn, an toàn cho bệnh nhân đến khám và điều trị.
NGUYÊN NHÂN Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TẠI BỆNH VIỆN
1. Hoạt động xây dựng: Các công trình sửa chữa, cải tạo nếu không được kiểm soát tốt về che chắn, vệ sinh mặt đường, rửa phương tiện,...sẽ phát tán lượng bụi ra môi trường không khí xung quanh bệnh viện. Tuy nhiên, các công trình sửa chữa, cải tạo trong khuôn viên bệnh viện luôn được giám sát gắt gao, bảo đảm che chắn kín để không phát tán bụi gây ảnh hưởng đến hoạt động khám và điều trị cũng như các vấn đề về nhiễm khuẩn môi trường không khí.
2. Yếu tố khí hậu và thời tiết: Đây là nhóm nguyên nhân mang tính khách quan nhưng có ảnh hưởng đáng kể, đặc biệt tại các tỉnh, thành phố phía Bắc. Sự xuất hiện của hiện tượng nghịch nhiệt trong mùa đông - xuân kết hợp với tình trạng bê tông hóa đô thị làm suy giảm khả năng khuếch tán chất ô nhiễm trong không khí, khiến mức độ ô nhiễm gia tăng.
|
|
|
|
|
|
3. Hoạt động sản xuất công nghiệp: các ngành công nghiệp như nhiệt điện, xi măng, thép, hóa chất, phân bón, chế biến khoáng sản,...phát sinh bụi và khí thải từ quá trình đốt nhiên liệu hoặc vận hành thiết bị sản xuất. Báo cáo của WB cho thấy, tại Hà Nội năm 2015, nhóm nguồn công nghiệp đóng góp tới 29% tổng phát thải PM2.5 - cao nhất trong các nóm nguồn điểm.
4. Hoạt động đốt mở: Đốt rác thải sinh hoạt, chất thải rắn không kiểm soát, phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch (đặc biệt là rơm rạ) là nguyên nhân đáng kể dẫn đến ô nhiễm không khí.
5. Hoạt động dân sinh: Các hoạt động đốt than tổ ong, đốt vàng mã, sử dụng nhiên liệu truyền thống trong sinh hoạt và kinh doanh tại các đô thị cũng phát sinh một lượng đáng kể khí và bụi ô nhiễm, ước tính đóng góp khoảng 5% nồng độ PM, đô thị. Tuy là nguồn phân tán nhưng nhóm này có tác động trực tiếp đến môi trường sống và sức khỏe cộng đồng trong khu dân cư.
GIẢI PHÁP ÁP DỤNG TẠI BỆNH VIỆN:
* Trồng cây xanh
Bệnh viện Hùng Vương có tổng diện tích 13.374 m2, trong đó tỷ lệ mảng xanh chiếm 10% diện tích. Mảng xanh đóng vai trò là lá chắn ngăn cản bụi trong không khí, chuyển đổi CO2 thành O2 cho con người sử dụng. Bệnh viện thiết kế công viên Bách Hợp và Trạng Nguyên là nơi để nhân viên, bệnh nhân và thân nhân hít thở bầu không khí trong lành và thư giãn, đồng thời giảm stress, căng thẳng. Bên cạnh đó, Bệnh viện cũng xây dựng phong trào trồng cây xanh tại các Khoa, Phòng để tạo môi trường xanh, sạch, đẹp trong cơ sở y tế.
Công viên Bách hợp Bệnh viện Hùng Vương
Cây xanh ở nơi làm việc tại các Khoa/Phòng
* Cơ sở vật chất
Nhằm nâng cao chất lượng không khí, Bệnh viện đã đầu tư hệ thống xử lý và cung cấp khí sạch ở các Khoa Gây mê hồi sức, Khoa Hồi sức tích cực sơ sinh, Khoa Sanh, Khoa Hiếm muộn…Trong đó, hệ thống AHU (Air Handing Unit) là thiết bị xử lý không khí trung tâm, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống HAVC để lọc bụi bẩn, điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm mong muốn và lưu thông không khí.
KHUYẾN CÁO CHUNG:
Các biện pháp dự phòng, bảo vệ sức khoẻ chung nên áp dụng:
KẾT LUẬN
Bảo vệ môi trường không khí, giữ môi trường không khí sạch không chỉ bảo vệ sức khoẻ chính bản thân mà còn là bảo vệ sức khoẻ cộng đồng trong bối cảnh nước ta đàng trong thời kì phát triển với tốc độ đô thị hoá cao, công nghiệp hoá cao.
Chất lượng môi trường không khí đang là một trong những thách thức lớn đối với quá trình phát triển bền vững tại Việt Nam, mỗi cá nhân cần trang bị kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ sức khoẻ của chính mình.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2023). Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh – QCVN 05:2023/BTNMT.
2. Thực trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam: Nguyên nhân, giải pháp và đề xuất, kiến nghị, Nguyễn Hoàng Đức, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
3. Quyết định số 1459/QĐ-TCMT ban hành ngày 12/11/2019 về hướng dẫn kỹ thuật tính toán và công bố chỉ số chất lượng không khí Việt Nam.
4. Công văn số 8772/SYT-NVY ngày 18/12/2025 của Sở Y tế về việc tăng cường tuyên truyền các khuyến cáo bảo vệ sức khoẻ trước ảnh hưởng của ô nhiễm không khí.
Tin, bài: Trần Hoàn Khải