Tăng sinh nội mạc tử cung với triệu chứng thường gặp là rong kinh, cường kinh, xuất huyết giữa kỳ kinh và có nguy cơ tiến triển thành ung thư nội mạc tử cung, ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như cuộc sống hàng ngày của nhiều phụ nữ trên toàn thế giới.
Bài viết này sẽ cung cấp cho bệnh nhân những thông tin cơ bản về tăng sinh nội mạc tử cung, phương pháp điều trị, đặc biệt là điều trị nội khoa với Progestin cũng như một số lưu ý khi sử dụng thuốc để đạt được hiệu quả và hạn chế các tác dụng không mong muốn.
1. Tăng sinh nội mạc tử cung (NMTC) là gì?
- Định nghĩa: Tăng sinh NMTC là sự tăng sinh bất thường của các tuyến nội mạc tử cung với sự gia tăng tỷ lệ tuyến so với mô đệm khi so sánh với nội mạc tử cung kỳ phát triển.
- Phân loại: theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO (2014):
+ Tăng sinh nội mạc tử cung không có tế bào không điển hình (TBKĐH).
+ Tăng sinh nội mạc tử cung có tế bào không điển hình hoặc tân sinh nội biểu mô nội mạc tử cung (EIN)/ung thư biểu mô biệt hóa tốt.
2. Triệu chứng:
- Bệnh nhân tăng sinh NMTC thường có các triệu chứng như: rong kinh, cường kinh, xuất huyết giữa kỳ kinh, ra huyết hậu mãn kinh và có thể phát hiện cùng u buồng trứng (loại tăng tiết hormone), buồng trứng đa nang, tăng sinh tuyến thượng thận.
- Nguy cơ tiến triển thành ung thư NMTC trong 20 năm với tăng sinh NMTC không có TBKĐH là < 5%, đối với tăng sinh có TBKĐH là khoảng 27.5%.
3. Điều trị:
Tùy theo phân loại tăng sinh NMTC, mong muốn duy trì khả năng sinh sản của bệnh nhân, mức độ triệu chứng, độ tuổi mà bác sĩ sẽ quyết định phương pháp điều trị cá nhân hóa cho từng bệnh nhân:
- Phẫu thuật cắt tử cung toàn phần.
- Điều trị nội khoa: sử dụng thuốc Progestin.
4. Khi nào sử dụng Progestin để điều trị tăng sinh NMTC?
• Progestin thường được chỉ định trong các trường hợp sau:
- Hầu hết các trường hợp tăng sinh NMTC không có TBKĐH.
- Bệnh nhân muốn duy trì khả năng sinh sản và không muốn phẫu thuật. Bác sĩ sẽ tư vấn nguy cơ ác tính cũng như nguy cơ ung thư NMTC và đánh giá kỹ trước khi điều trị.
- Khi phẫu thuật không phải là lựa chọn đầu tiên hoặc bị chống chỉ định phẫu thuật.
• Trong khi đó, phẫu thuật cắt tử cung hoàn toàn thường được khuyến cáo trong trường hợp tăng sinh NMTC có TBKĐH và bệnh nhân không còn nhu cầu sinh con, vì có thể giảm nguy cơ ung thư NMTC.
5. Các thuốc Progestin thường dùng:
a. Dạng uống:
• Norethisterone acetate: 10 - 15mg/ngày.
• Micronized Progesterone: 100 - 200mg/ngày.
• Medroxyprogesterone acetate (MPA): 10 - 20mg/ngày.
• Các thuốc khác: Megestrol acetate, Lynestrenol hoặc Letrozole có thể được cân nhắc.
b. Dụng cụ tử cung (DCTC) chứa Levonorgestrel: là lựa chọn đầu tay trong điều trị tăng sinh NMTC không có TBKĐH và có thể duy trì kéo dài đến 5 năm nếu bệnh nhân hoàn toàn dung nạp được với các tác dụng phụ và vẫn còn mong muốn ngừa thai.
6. Tác dụng không mong muốn:
Những tác dụng phụ phổ biến (thường nhẹ và tạm thời):
• Buồn ngủ, mệt mỏi.
• Đau đầu, buồn nôn, đau bụng.
• Xuất huyết âm đạo bất thường trong giai đoạn bắt đầu.
• Thay đổi cân nặng.
7. Những lưu ý khi dùng Progestin
- Tuân thủ đúng liều và thời gian điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
- Không tự ý sử dụng thuốc cũng như ngưng thuốc, tăng liều hoặc giảm liều dù triệu chứng đã cải thiện.
- Nếu sử dụng Progestin đường uống, bệnh nhân nên sử dụng theo giờ cố định trong ngày, tránh quên thuốc.
- Tái khám định kỳ theo lịch hẹn: giúp bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị và điều chỉnh nếu cần. Sinh thiết NMTC định kỳ là một phần quan trọng trong quá trình điều trị.
- Thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ nếu có bất kỳ triệu chứng khó chịu nào kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày đặc biệt là tình trạng xuất huyết nặng hoặc đau đầu, đau bụng dữ dội.
8. Phòng ngừa tăng sinh NMTC:
Các biện pháp có thể giúp phòng ngừa tăng sinh NMTC cũng như hạn chế khả năng tiến triển thành ung thư nội mạc tử cung gồm:
- Phát hiện sớm và theo dõi, tuân thủ điều trị ngay khi có các dấu hiệu cảnh báo như: rối loạn kinh nguyệt, rong kinh, cường kinh, xuất huyết giữa kỳ kinh, ra huyết hậu mãn kinh,…
- Tránh hoặc hạn chế các yếu tố nguy cơ như béo phì, đái tháo đường, tăng huyết áp,…
- Đối với phụ nữ có nguy cơ, một lối sống lành mạnh, kiểm soát cân nặng, tập thể dục và quản lý các bệnh đi kèm có thể cải thiện kết quả và giảm sự phát triển nội mạc tử cung do estrogen.
- Khuyến cáo bổ sung Progestin để bảo vệ NMTC ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh đang điều trị bằng liệu pháp hormone thay thế.
Tài liệu tham khảo
1. Phác đồ “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tăng sinh nội mạc tử cung” - BV Hùng Vương.
2. Tờ HDSD thuốc từ NSX.
3. Endometrial hyperplasia: Current insights into Epidemiology, risk factors, and clinical management (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41514656/)
4. Management of Endometrial hyperplasia: A comparative review of guidelines
(https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12523594/)
Tin, bài: DS. Phan Phước Vinh
Bài viết khác
- RADAR SẢN PHỤ KHOA - Kỳ 55: Thai trứng - Nhận biết sớm và bảo vệ khả năng làm mẹ
- Sau sinh nên ăn uống thế nào để nhanh hồi phục và nhiều sữa cho con?
- Những sai lầm dinh dưỡng khi mang thai có thể ảnh hưởng cả mẹ lẫn con
- Tăng cường kỷ luật lưu trữ hiện hành: áp dụng Nghị định 31/2026/NĐ-CP tại Phòng Hành chính quản trị Bệnh viện Hùng Vương
- Phòng, chống ảnh hưởng của ô nhiễm không khí trong môi trường bệnh viện