Tổng quan
Chụp tử cung – vòi trứng (Hysterosalpingography – HSG) là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng tia X kết hợp thuốc cản quang nhằm đánh giá hình dạng bên trong tử cung và sự thông suốt của vòi trứng. Đây là phương pháp thường quy trong khảo sát nguyên nhân vô sinh – hiếm muộn ở nữ giới.
Tại Bệnh viện Hùng Vương, chụp HSG được thực hiện theo quy trình chuyên môn chuẩn, đảm bảo an toàn, chính xác và phù hợp với từng người bệnh.
Chụp tử cung – vòi trứng (HSG) là gì?
HSG là phương pháp đưa thuốc cản quang vào buồng tử cung qua cổ tử cung, sau đó chụp X-quang để quan sát sự lan tỏa của thuốc trong tử cung và vòi trứng. Dựa vào hình ảnh thu được, bác sĩ có thể đánh giá cấu trúc giải phẫu và phát hiện các bất thường ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Phương pháp này có giá trị cao trong phát hiện các nguyên nhân vô sinh liên quan đến tử cung và vòi trứng.

(Ảnh minh họa)
Chỉ định chụp tử cung – vòi trứng
Chụp HSG thường được chỉ định trong các trường hợp:
-
Khảo sát vô sinh – hiếm muộn nữ
-
Nghi ngờ tắc vòi trứng, ống dẫn trứng
-
Dị dạng tử cung (tử cung đôi, tử cung có vách, tử cung một sừng…)
-
Dính buồng tử cung
-
Theo dõi sau phẫu thuật hoặc can thiệp vòi trứng
-
Sảy thai liên tiếp chưa rõ nguyên nhân
Chống chỉ định
Không thực hiện chụp HSG trong các trường hợp:
-
Đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai
-
Viêm nhiễm cấp tính đường sinh dục
-
Xuất huyết tử cung mức độ nặng
-
Dị ứng với thuốc cản quang
Thời điểm thích hợp để chụp HSG
Thời điểm phù hợp để thực hiện chụp HSG là sau sạch kinh từ 2–5 ngày, trước thời điểm rụng trứng. Việc lựa chọn thời điểm này giúp:
-
Đảm bảo người bệnh không mang thai
-
Giảm nguy cơ nhiễm trùng ngược dòng
-
Tăng độ chính xác của kết quả chẩn đoán
Chuẩn bị trước khi chụp tử cung – vòi trứng
Đối với người bệnh
-
Được thăm khám phụ khoa và điều trị viêm nhiễm (nếu có)
-
Thông báo cho bác sĩ tiền sử dị ứng thuốc cản quang
-
Được chỉ định dùng thuốc kháng sinh và giảm đau trước thủ thuật
-
Ký cam kết thực hiện thủ thuật theo quy định
Đối với nhân viên y tế
-
Nhận chỉ định chụp
-
Giải thích rõ quy trình, lợi ích và nguy cơ cho người bệnh
-
Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ vô khuẩn, thuốc cản quang và phương tiện cấp cứu
Quy trình chụp tử cung – vòi trứng tại Bệnh viện Hùng Vương
Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra thông tin
Người bệnh được xác nhận danh tính, kiểm tra thời điểm chu kỳ kinh và loại trừ các chống chỉ định trước khi tiến hành thủ thuật.
Bước 2: Hướng dẫn giải thích các thủ tục trước chụp
Người bệnh được đo huyết áp mạch, giải thích quy trình, làm cam kết và hướng dẫn uống thuốc trước khi làm thủ thuật
Bước 3: Tiến hành các bước thủ thuật
3.1: Đặt tư thế và sát khuẩn
Người bệnh nằm tư thế sản phụ khoa trên bàn chụp X-quang. Vùng âm đạo và cổ tử cung được sát khuẩn vô trùng theo quy trình chuyên môn.
3.2: Đặt catheter vào buồng tử cung
Kỹ thuật viên đặt mỏ vịt để bộc lộ cổ tử cung, sát khuẩn sau đó đưa catheter chuyên dụng qua cổ tử cung vào buồng tử cung.
3.3: Bơm thuốc cản quang
Thuốc cản quang được bơm từ từ vào buồng tử cung. Kỹ thuật viên theo dõi sự lan tỏa của thuốc qua tử cung và vòi trứng trên màn hình X-quang.
3.4: Chụp và ghi hình
Hình ảnh được ghi nhận ở các thì khác nhau nhằm đánh giá:
-
Hình dạng buồng tử cung
-
Sự thông suốt của vòi trứng
3.5: Kết thúc thủ thuật
Sau khi hoàn tất ghi hình, dụng cụ được rút ra. Kỹ thuật viên giải thích các phản ứng sau chụp, hướng dẫn thay đồ và người bệnh được theo dõi 30 phút tại phòng chụp trước khi lấy kết quả ra về. Thời gian thực hiện trung bình 10–15 phút.
Cảm giác trong và sau khi chụp HSG
Trong quá trình chụp, người bệnh có thể cảm thấy:
-
Căng tức nhẹ vùng bụng dứoi
-
Đau âm ỉ giống đau bụng kinh
Các triệu chứng này thường nhẹ, thoáng qua và tự hết sau thủ thuật.
Chăm sóc sau khi chụp
Sau khi chụp HSG, người bệnh cần:
-
Nghỉ ngơi trong ngày đầu
-
Tuân thủ hướng dẫn và dùng thuốc theo chỉ định
-
Tránh quan hệ tình dục trong 2–3 ngày
Cần đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, sốt hoặc ra huyết âm đạo kéo dài.
Giá trị của chụp HSG trong khảo sát vô sinh
Chụp tử cung – vòi trứng giúp:
-
Phát hiện nguyên nhân vô sinh liên quan đến tử cung và vòi trứng
-
Hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp
-
Một số trường hợp có thể cải thiện khả năng thụ thai tự nhiên sau chụp
Kết luận
Chụp tử cung – vòi trứng (HSG) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh quan trọng trong khảo sát vô sinh – hiếm muộn ở nữ giới. Việc thực hiện đúng chỉ định, đúng thời điểm và theo quy trình chuẩn tại Bệnh viện Hùng Vương góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán và đảm bảo an toàn cho người bệnh.
Người bệnh nên chủ động thăm khám khi có nhu cầu đánh giá khả năng sinh sản để được tư vấn và điều trị kịp thời.
Tin, bài: KTV Trần Thị Ngọc Trang, KTY Huỳnh Ngọc Phát
Bài viết khác
- RADAR SẢN PHỤ KHOA - Kỳ 55: Thai trứng - Nhận biết sớm và bảo vệ khả năng làm mẹ
- Sau sinh nên ăn uống thế nào để nhanh hồi phục và nhiều sữa cho con?
- Những sai lầm dinh dưỡng khi mang thai có thể ảnh hưởng cả mẹ lẫn con
- Tăng cường kỷ luật lưu trữ hiện hành: áp dụng Nghị định 31/2026/NĐ-CP tại Phòng Hành chính quản trị Bệnh viện Hùng Vương
- Phòng, chống ảnh hưởng của ô nhiễm không khí trong môi trường bệnh viện